علت تغییر رنگ طلا چیست؟ چرا طلا سیاه یا کدر میشود؟
طلا از دیرباز نمادی از زیبایی و ارزش بوده است؛ اما حتی زیورآلات طلای اصل هم ممکن است پس از مدتی استفاده، درخشش روز اول خود را از دست بدهند و کدر یا تیره به نظر برسند. این موضوع ممکن است در انواع طلا زنانه، از گردنبند و انگشتر گرفته تا دستبند و گوشواره، مشاهده شود. اگر با چنین تغییری مواجه شدهاید، سیاه شدن طلا بهتنهایی به معنی تقلبی بودن آن نیست.
طلای مورد استفاده در بیشتر زیورآلات، طلای خالص نیست و برای افزایش استحکام با فلزات دیگری ترکیب میشود. علاوه بر این، تجمع چربی پوست، عرق، مواد آرایشی و شویندهها روی سطح زیورآلات نیز میتواند ظاهر طلا را کدر کند.
آیا تغییر رنگ طلا طبیعی است؟
کدر شدن یا تغییر جزئی ظاهر طلا در اثر استفاده روزمره میتواند اتفاق بیفتد و لزوماً نشانه پایین بودن کیفیت یا اصل نبودن آن نیست؛ طلای خالص فلزی نسبتا پایدار و مقاوم در برابر خوردگی است؛ اما طلایی که برای ساخت بیشتر زیورآلات استفاده میشود، با فلزات دیگری مانند مس، نقره یا روی ترکیب میشود تا استحکام بیشتری پیدا کند.
این فلزات میتوانند تحت تأثیر رطوبت، عرق بدن و برخی مواد شیمیایی قرار بگیرند. از طرف دیگر، تجمع چربی، کرم، عطر، صابون و آلودگی روی سطح زیورآلات نیز یکی از دلایل رایج کدر شدن ظاهر طلاست.
چرا طلا سیاه میشود؟
سیاه شدن طلا میتواند دلایل مختلفی داشته باشد و همیشه نمیتوان آن را فقط به یک عامل نسبت داد؛ واکنش فلزات موجود در آلیاژ طلا با محیط، تماس مداوم با عرق بدن، مواد شوینده، ترکیبات آرایشی و برخی مواد شیمیایی و همچنین تجمع آلودگی روی سطح زیورآلات از مهمترین دلایل تیره یا کدر شدن طلا هستند.
هرچه مقدار طلای خالص موجود در آلیاژ کمتر باشد، سهم سایر فلزات بیشتر میشود؛ بنابراین ترکیب آلیاژ میتواند روی نحوه واکنش زیورآلات با محیط تأثیر داشته باشد.
مهمترین علتهای تغییر رنگ طلا
اگر طلای شما سیاه یا کدر شده است، قبل از هر اقدامی بهتر است علت احتمالی آن را پیدا کنید. شرایط استفاده، نوع زیورآلات، عیار، مواد شیمیایی در تماس با آن و حتی محصولات آرایشی مورد استفاده میتوانند در این اتفاق نقش داشته باشند.
بیشتر بخوانید: خرید طلا قسطی بدون پیشپرداخت از فروشگاه داریم شاپ.
۱. واکنش فلزات موجود در آلیاژ طلا
طلای خالص به دلیل نرمی زیاد اکثرا به تنهایی برای ساخت بسیاری از زیورآلات روزمره مناسب نیست به همین دلیل، طلا با فلزات دیگری ترکیب میشود تا استحکام و ویژگیهای موردنیاز برای ساخت زیورآلات را پیدا کند.
فلزات موجود در این آلیاژ ممکن است در تماس با رطوبت، ترکیبات موجود در عرق یا مواد شیمیایی واکنش نشان دهند و در نتیجه، سطح زیورآلات بهمرور کدر یا تیره شود.
بنابراین اگر طلای شما تغییر رنگ داده است، این اتفاق بهتنهایی دلیل کافی برای نتیجهگیری درباره اصل یا تقلبی بودن آن نیست.
۲. تماس با مواد شوینده و شیمیایی
شامپو، صابون، شویندههای خانگی و سایر مواد شیمیایی میتوانند روی ظاهر زیورآلات تأثیر بگذارند.
این موضوع بهخصوص درباره زیورآلاتی مانند انگشتر طلا که هنگام شستن دستها یا انجام کارهای روزمره بیشتر در معرض آب و شوینده قرار میگیرند، اهمیت دارد. ممکن است مقداری از این مواد در شیارها، اتصالات و بخشهای ظریف زیورآلات باقی بماند و بهمرور باعث کاهش درخشندگی آن شود.
بهتر است هنگام ظرف شستن، نظافت منزل یا استفاده مستقیم از مواد شوینده، زیورآلات خود را خارج کنید.
۳. تماس مداوم با عرق بدن
عرق بدن حاوی آب، نمکها و ترکیبات مختلف است. تماس مداوم زیورآلات با عرق میتواند در کنار چربی طبیعی پوست و سایر مواد موجود روی سطح بدن، به کدر شدن طلا کمک کند.
این مسئله در زیورآلاتی که تماس بیشتری با پوست دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند. برای مثال، هنگام خرید گردنبند طلا علاوه بر طرح و ظاهر، باید در نظر داشته باشید که گردنبند در استفاده روزانه مدت زیادی با پوست گردن، عرق، کرم و عطر در تماس است و به مراقبت منظم نیاز دارد.
اگر با طلا ورزش کردهاید یا زیاد عرق کردهاید، بهتر است پس از استفاده سطح زیورآلات را با یک پارچه نرم و تمیز پاک کنید.
۴. کلر و آب استخر
یکی از مهمترین عادتهایی که بهتر است کنار بگذارید، شنا کردن با زیورآلات طلا است؛ کلر و مواد شیمیایی موجود در آب استخر میتوانند برای برخی آلیاژهای مورد استفاده در زیورآلات مناسب نباشند و تماس مکرر با آنها ممکن است به ظاهر یا حتی برخی اجزای زیورآلات آسیب بزند. بنابراین بهتر است قبل از ورود به استخر یا استفاده از مواد شیمیایی قوی، طلا را دربیاورید.
۵. لوازم آرایشی، کرم و عطر
عطر، اسپری مو، کرم، ضدآفتاب و محصولات آرایشی ممکن است روی سطح طلا باقی بمانند و بهمرور از درخشندگی آن کم کنند. این موضوع برای زیورآلاتی مانند گردنبند و گوشواره حلقهای طلا که در نزدیکی محل استفاده از عطر، اسپری مو و محصولات آرایشی قرار میگیرند، اهمیت بیشتری دارد.
یک ترتیب ساده میتواند به مراقبت بهتر از طلا کمک کند، به طور مثال اول عطر، کرم و محصولات آرایشی؛ چند دقیقه بعد، طلا را بیندازید، همچنین بهتر است عطر را مستقیماً روی گردنبند، گوشواره، دستبند یا سایر زیورآلات اسپری نکنید.
۶. عیار و ترکیب آلیاژ طلا
عیار نشان میدهد چه مقدار از آلیاژ را طلای خالص تشکیل داده است. برای مثال، طلای ۱۸ عیار حدود ۷۵ درصد طلا دارد و باقی ترکیب آن از فلزات دیگر تشکیل شده است.
در عیارهای پایینتر، سهم فلزات دیگر بیشتر میشود؛ بااینحال، سرعت تغییر رنگ فقط به عیار وابسته نیست و نوع فلزات استفادهشده در آلیاژ، شرایط نگهداری و میزان تماس با مواد شیمیایی نیز اهمیت دارد.
بنابراین نمیتوان صرفاً براساس سرعت کدر شدن یک قطعه، درباره عیار یا اصالت آن قضاوت کرد.
۷. فرسوده شدن روکش طلای سفید
ظاهر بسیاری از زیورآلات طلای سفید با روکشی از رودیوم تکمیل میشود تا سطحی روشنتر و براقتر ایجاد شود. این روکش دائمی نیست و ممکن است در اثر استفاده، اصطکاک و تماس با محیط بهمرور ساییده شود. در این شرایط، رنگ آلیاژ زیرین بیشتر دیده میشود و ممکن است تصور کنید طلای سفید تغییر رنگ داده است؛ در چنین شرایطی، جواهرساز میتواند وضعیت قطعه را بررسی کند و در صورت نیاز، آبکاری مجدد انجام دهد.
آیا طلای ۲۴ عیار هم تغییر رنگ میدهد؟
طلای ۲۴ عیار تقریباً از طلای خالص تشکیل شده و در برابر بسیاری از واکنشهایی که فلزات موجود در آلیاژهای کمعیارتر تجربه میکنند، مقاومتر است؛ با اینحال حتی سطح طلای خالص نیز ممکن است به دلیل تجمع چربی، گردوغبار یا سایر آلودگیها، درخشش اولیه خود را از دست بدهد.
از طرف دیگر، طلای خالص بسیار نرم است و به همین دلیل برای ساخت بسیاری از زیورآلاتی که قرار است بهطور روزمره استفاده شوند، با فلزات دیگر ترکیب میشود.
تفاوت تغییر ظاهر طلای زرد و طلای سفید
طلای زرد و سفید ممکن است در طول استفاده تغییرات ظاهری متفاوتی داشته باشند.
طلای زرد: کدر شدن آن معمولاً بیشتر به شکل کاهش درخشندگی، تجمع آلودگی یا تغییر سطحی ظاهر میشود. در بسیاری از موارد، تمیز کردن اصولی میتواند ظاهر آن را بهتر کند.
طلای سفید: علاوه بر کدر شدن معمول، روکش رودیوم آن نیز ممکن است بهمرور ساییده شود. در نتیجه رنگ آلیاژ زیرین بیشتر نمایان میشود. در چنین شرایطی ممکن است برای بازگرداندن ظاهر اولیه به آبکاری مجدد نیاز باشد.
زمان مناسب برای آبکاری طلای سفید عدد ثابتی ندارد و به میزان استفاده، اصطکاک، ضخامت روکش و شرایط نگهداری بستگی دارد.
چگونه طلای کدر شده را دوباره براق کنیم؟
روش مناسب برای تمیز کردن طلا به نوع زیورآلات، وجود یا نبود نگین و علت کدر شدن آن بستگی دارد.
اگر میخواهید روشهای مختلف تمیزکاری را براساس نوع زیورآلات و میزان کدری بررسی کنید، راهنمای بهترین روشهای براق و تمیز کردن انواع طلا را بخوانید.
اگر قطعه شما نگین قیمتی، مروارید، سنگ حساس، چسب یا طراحی خاصی دارد، بهتر است قبل از استفاده از هر محلول خانگی درباره روش مناسب تمیز کردن آن مطمئن شوید.
روش اول؛ آب ولرم و شوینده ملایم
برای بسیاری از زیورآلات ساده طلا، استفاده از آب ولرم و مقدار کمی شوینده ملایم میتواند برای از بین بردن چربی و آلودگی سطحی کافی باشد؛ طلا را برای مدت کوتاهی در محلول قرار دهید و سپس در صورت مناسب بودن ساختار زیورآلات، با یک برس بسیار نرم و بدون فشار زیاد قسمتهای قابل دسترس را تمیز کنید، در پایان آن را کاملا آبکشی و با یک پارچه نرم و بدون پرز خشک کنید.
نکته: این روش را نمیتوان بدون بررسی نوع سنگ و نحوه اتصال آن برای تمام زیورآلات نگیندار توصیه کرد.
روش دوم؛ مراجعه به طلافروش یا جواهرساز
اگر تیرگی با یک تمیزکاری ملایم برطرف نمیشود، بهتر است بهجای امتحان کردن مواد قویتر، قطعه را به یک فرد متخصص نشان دهید؛ این موضوع بهخصوص برای طلاهای سفید، زیورآلات دارای سنگ و نگین، قطعات ظریف یا زیورآلاتی که ارزش بالایی دارند اهمیت بیشتری دارد.
جواهرساز میتواند مشخص کند مشکل با تمیزکاری حرفهای برطرف میشود یا قطعه به پولیش، تعمیر یا آبکاری مجدد نیاز دارد.
آیا جوش شیرین یا آمونیاک برای تمیز کردن طلا مناسب است؟
روشهای خانگی مختلفی با استفاده از جوش شیرین، آمونیاک، خمیردندان و سایر مواد در اینترنت پیشنهاد میشوند؛ اما نمیتوان آنها را برای همه زیورآلات طلا ایمن دانست؛ نوع آلیاژ، وجود سنگ و نگین، آبکاری و نحوه اتصال اجزای زیورآلات در انتخاب روش تمیزکاری اهمیت دارد.
بنابراین برای قطعات ارزشمند یا زیورآلاتی که درباره ساختار آنها مطمئن نیستید، استفاده خودسرانه از مواد قوی یا ساینده توصیه نمیشود.
چگونه از تغییر رنگ و کدر شدن طلا جلوگیری کنیم؟
فرقی نمیکند از انگشتر و دستبند استفاده میکنید یا سایر انواع طلا زنانه؛ چند عادت ساده میتواند به حفظ ظاهر و درخشندگی زیورآلات شما کمک کند:
- هنگام ظرف شستن، نظافت و استفاده از شویندهها طلا را دربیاورید.
- قبل از شنا در استخر، زیورآلات خود را خارج کنید.
- بهتر است هنگام ورزش شدید و تعریق زیاد از طلا استفاده نکنید.
- عطر را مستقیماً روی طلا اسپری نکنید.
- ابتدا کرم، عطر و محصولات آرایشی را استفاده کنید و پس از جذب یا خشک شدن آنها، زیورآلات را بپوشید.
- بعد از استفاده، طلا را با یک پارچه نرم و خشک پاک کنید.
- زیورآلات را بهگونهای نگهداری کنید که قطعات مختلف روی یکدیگر ساییده نشوند.
- برای تمیز کردن طلا سراغ مواد ساینده و محلولهای قوی نروید، مگر اینکه از مناسب بودن آنها برای همان قطعه مطمئن باشید.
- اگر تغییر رنگ غیرعادی، آسیب به آبکاری یا شل شدن نگین مشاهده کردید، قطعه را برای بررسی به جواهرساز بسپارید.
نکته پایانی
تغییر رنگ یا کدر شدن طلا همیشه نشانه تقلبی بودن آن نیست؛ در بسیاری از موارد، آنچه روی سطح زیورآلات مشاهده میکنید نتیجه تجمع چربی و مواد آرایشی، تماس با عرق و شویندهها یا واکنش فلزات موجود در آلیاژ است.
بهترین راه برای حفظ درخشش طلا نیز پیشگیری است: با طلا دوش نگیرید، با آن وارد استخر نشوید، عطر را مستقیماً روی آن اسپری نکنید و هنگام کار با شویندهها زیورآلات خود را کنار بگذارید. اگر تیرگی با تمیزکاری ملایم برطرف نشد یا تغییر رنگ شدید و غیرعادی بود، بهجای استفاده از روشهای خانگی قوی، از یک طلافروش یا جواهرساز متخصص بخواهید قطعه را بررسی کند.
سوالات متداول درباره تغییر رنگ طلا
آیا سیاه شدن طلا نشانه تقلبی بودن آن است؟
خیر، سیاه یا کدر شدن بهتنهایی برای تشخیص اصل یا تقلبی بودن طلا کافی نیست. ترکیب آلیاژ، تماس با عرق، مواد آرایشی، شویندهها و تجمع آلودگی روی سطح میتوانند ظاهر طلای اصل را نیز تغییر دهند.
چرا طلای من خیلی زود سیاه یا کدر میشود؟
میزان تعریق، تماس مداوم با کرم و عطر، استفاده هنگام استحمام یا ورزش، تماس با مواد شوینده و ترکیب آلیاژ طلا از عواملی هستند که باید بررسی شوند. اگر تغییر رنگ شدید یا غیرعادی است، بهتر است قطعه توسط متخصص بررسی شود.
آیا سیاه شدن طلا با عیار آن ارتباط دارد؟
عیار و ترکیب آلیاژ میتوانند مؤثر باشند، زیرا با کاهش درصد طلای خالص، سهم سایر فلزات افزایش پیدا میکند. بااینحال، عیار تنها عامل نیست و نمیتوان از روی تغییر رنگ، عیار یا اصالت طلا را تعیین کرد.
آیا میتوان طلای سیاه شده را در خانه تمیز کرد؟
برای آلودگی و کدری سطحی، تمیزکاری ملایم ممکن است کافی باشد. اما برای زیورآلات نگیندار، طلای سفید، قطعات دارای سنگهای حساس یا تغییر رنگ شدید بهتر است ابتدا از جواهرساز راهنمایی بگیرید.
آیا خمیردندان برای تمیز کردن طلا مناسب است؟
بهتر است از خمیردندان برای تمیز کردن طلا استفاده نکنید. برخی خمیردندانها حاوی مواد ساینده هستند و ممکن است روی سطح زیورآلات خطوخش ایجاد کنند.
چرا طلای سفید زرد میشود؟
در بسیاری از زیورآلات طلای سفید، سطح طلا با رودیوم پوشانده شده است. با ساییده شدن تدریجی این روکش، رنگ آلیاژ زیرین بیشتر دیده میشود. جواهرساز میتواند مشخص کند که قطعه به آبکاری مجدد نیاز دارد یا خیر.
هر چند وقت یکبار باید طلای سفید را آبکاری کرد؟
زمان ثابتی برای همه وجود ندارد. میزان استفاده، اصطکاک، ضخامت روکش و نحوه نگهداری تعیین میکند چه زمانی آبکاری مجدد لازم باشد. بهتر است زمانی که تغییر ظاهر روکش محسوس شد، قطعه بررسی شود.
آیا رطوبت باعث تغییر رنگ طلا میشود؟
رطوبت بهتنهایی الزاماً طلای خالص را سیاه نمیکند، اما در کنار فلزات موجود در آلیاژ، عرق، نمکها و سایر مواد محیطی میتواند در تغییر ظاهر زیورآلات نقش داشته باشد.
